W słynnej jaskini Hohle Fels archeolodzy znaleźli dwa niezwykłe ptaki

5 godz. temu

Sztuka epoki lodowej z Gór Szwabskich wzbogaciła się o dwa niezwykłe znaleziska. Zespół archeologów z Uniwersytetu w Tybindze natrafił w słynnej jaskini Hohle Fels na dwie figurki ptaków wyrzeźbione w kości mamuciej. Odkrycie to pokazuje, jak precyzyjnie ludzie żyjący na tych terenach 40 tysięcy lat temu obserwowali otaczający ich świat i jak precyzyjnie potrafili go oddawać.



Naukowcy z Krakowa pomogli badać hipotetyczny świat lustrzany

wczoraj, 08:15

Fizycy z Instytutu Paula Scherrera (PSI) w Szwajcarii, we współpracy z ETH Zurych i zespołem z Instytutu Fizyki im. Mariana Smoluchowskiego na Uniwersytecie Jagiellońskim – w skład którego wchodzili profesor Kazimierz Bodek, doktor Dagmara Rozpędzik i doktor Jacek Zejma – przeprowadzili jeden z najczulszych dotąd testów hipotezy, że neutron może okresowo znikać w równoległym, lustrzanym sektorze materii.


Iloma językami mówiła ludzkość w przeszłości? Naukowcy doszli do zaskakujących wniosków

27 lipca 2026, 15:57

Obecnie na świecie istnieje około 7200 języków. Brzmi imponująco, ale nowe badanie opublikowane w Science pokazuje, że to zaledwie blady cień dawnej różnorodności językowej. Damian Blasi (Uniwersytet Pompeu Fabra, Uniwersytet Harvarda), Marcus Hamilton (University of Texas, Santa Fe Institute), Russell Gray (Instytut Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Placka, Uniwersytet w Auckland) i Claire Bowern (Yale University) zrekonstruowali, jak zmieniała się liczba języków w holocenie i doszli do wniosku, że 3000–1000 lat temu na Ziemi mogło istnieć nawet kilkadziesiąt tysięcy języków.


Na Słowacji odkryto rzymski fort z czasów wojen markomańskich

22 lipca 2026, 11:57

W miejscowości Šurany na południowym zachodzie Słowacji archeolodzy natrafili na pozostałości rzymskiego fortu, datowanego na drugą połowę II wieku, najprawdopodobniej na okres wojen markomańskich, toczonych w latach 166–180. Odkrycia dokonano w trakcie prac poprzedzających budowę parku przemysłowego Šurany Industrial Park, a prowadzonych przez Instytut Archeologiczny Słowackiej Akademii Nauk pod kierunkiem Mateja Ruttkaya. Badania, rozpoczęte w marcu 2025 roku, objęły dotąd ponad 150 hektarów terenu.


Neolityczni łowcy-zbieracze prowadzili świadomą introdukcję ryb do jezior Skandynawii

20 lipca 2026, 11:51

Gdy myślimy o rewolucji neolitycznej – momencie, w którym człowiek przestał być biernym uczestnikiem przyrody i zaczął nią świadomie zarządzać – zwykle mamy na myśli uprawę zbóż i hodowlę zwierząt. Badania opublikowane w czasopiśmie Antiquity przez Axela Mjæruma i Ellen K. Friis z Muzeum Historii Kultury Uniwersytetu w Oslo oraz Andreasa J. Kirchhefera z Dendroøkologen i niezależnego badacza Trygve Hesthagena pokazują, że zdolność do przekształcania ekosystemów posiadały już społeczności łowiecko-zbierackie, i to na kilka tysięcy lat przed pojawieniem się rolnictwa w Skandynawii.


Bulla papieska z Tallina. Pierwsze takie odkrycie w Estonii

17 lipca 2026, 09:59

Archeolodzy pracujący w centrum Tallinna natrafili na wyjątkowo rzadkie znalezisko – ołowianą bullę papieża Klemensa V, który zasiadał na Tronie Piotrowym w latach 1305–1314. To pierwszy tego rodzaju przedmiot odkryty w Estonii w trakcie prac wykopaliskowych. Dotąd w Estonii znane były jedynie trzy inne bulle papieskie, ale wszystkie zachowały się przy oryginalnych dokumentach przechowywanych w archiwum miejskim Tallinna.


Pierwsza kość dinozaura z Antarktydy była przez 40 lat błędnie opisana

30 czerwca 2026, 13:32

Niewielki fragment skamieniałego kręgu, znaleziony podczas brytyjskiej ekspedycji antarktycznej w 1985 roku, okazał się pierwszą w historii kością dinozaura odkrytą na Antarktydzie. Przez cztery dekady naukowcy byli przekonani, że należała ona do gada morskiego. Dopiero nowe analizy wykazały, że jest to kręg tytanozaura – przedstawiciela grupy długoszyich zauropodów, do której należały największe zwierzęta lądowe w dziejach Ziemi.


Archeolodzy znaleźli rydwan wotywny tajemniczej kultury Tartessos

30 czerwca 2026, 08:29

W Estremadurze, setki kilometrów od najbliższego wybrzeża, archeolodzy znaleźli wykonany z brązu rydwan wotywny, ozdobiony wizerunkami bóstw rzecznych i gryfów. Ten niezwykły zabytek, który ma jedyne znane odpowiedniki nie w Hiszpanii, a w Etrurii, to dowód, że tajemnicza kultura Tartessos sprzed dwóch i pół tysiąca lat była znacznie lepiej osadzona w śródziemnomorskiej sieci wymiany handlowej, niż dotąd sądzono.


We Francuskiej Bibliotece Narodowej odkryto nieznane zapiski Mozarta i jego uczennicy

29 czerwca 2026, 07:50

Kilka miesięcy temu 2 lutego François-Pierre Goy, kustosz odpowiedzialny za przednowoczesne kolekcje muzyczne Bibliothèque nationale de France, przeglądał stary zeszyt nutowy. W pewnym momencie rozpoznał charakter pisma. Należał do Wolfganga Amadeusza Mozarta. Tak rozpoczęła się historia jednego z najważniejszych odkryć współczesnej muzykologii.


Szczerbiec - jedyny, najpiękniejszy i z tajemniczym hebrajskim napisem

27 czerwca 2026, 08:43

Szczerbiec to jedyne zachowane polskie insygnium koronacyjne ze średniowiecza. Przez wielu specjalistów uznawany jest za najpiękniejszy miecz ceremonialny. Większość z nas wie, że miecz służył do koronacji królów polskich. Niewielu zdaje sobie sprawę, że rękojeść kryje jeden z bardziej zagadkowych napisów w historii Polski – inskrypcję, będącą do dziś przedmiotem sporów naukowych.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy